Thực trạng dinh dưỡng, sức khỏe người cao tuổi và đề xuất giải pháp (Hội thảo Khoa học 2025)

Ngày 27/11/2025, tại Hội thảo khoa học “Thực trạng dinh dưỡng, sức khỏe người cao tuổi ở một số thành phố lớn và đề xuất một số giải pháp”, Viện Y học ứng dụng Việt Nam đã công bố kết quả nghiên cứu mới nhất. Kết quả này chỉ ra những thách thức lớn trong công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại các đô thị lớn hiện nay.

Hội thảo do PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên – Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam chủ trì. Chương trình có sự tham gia tham luận của nhiều giáo sư, bác sĩ đầu ngành trong lĩnh vực y học, lão khoa và dinh dưỡng.

PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên – Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam phát biểu tại Hội thảo

Thực trạng đáng báo động về sức khỏe người cao tuổi tại đô thị

Nghiên cứu của Viện Y học ứng dụng Việt Nam thực hiện tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh năm 2025 đã chỉ ra thực trạng đáng lo ngại. Tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe người cao tuổi đang đối mặt với nhiều vấn đề, bao gồm thừa cân béo phì và các bệnh mạn tính.

Cụ thể, tỷ lệ béo phì ở người cao tuổi tại hai thành phố này lên tới 33,2%. Đáng chú ý, 87,7% người tham gia khảo sát mắc ít nhất một bệnh mạn tính. Trung bình mỗi người phải đối mặt với từ hai bệnh lý trở lên. Trong đó, phổ biến nhất là tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và các bệnh lý cơ xương khớp.

TS.BS. Trương Hồng Sơn – Phó Tổng Thư ký Tổng hội Y học Việt Nam báo cáo kết quả nghiên cứu

Mất cân bằng nghiêm trọng trong chế độ dinh dưỡng

Nghiên cứu cũng chỉ ra những bất cập lớn trong khẩu phần ăn hàng ngày của người cao tuổi:

• Chỉ có 25% số người cao tuổi tham gia khảo sát ăn đủ 5 nhóm thực phẩm cần thiết.
• Chỉ khoảng 40% người cao tuổi có sử dụng các thực phẩm giá trị dinh dưỡng cao như sữa và chế phẩm sữa. Đây là nguồn cung cấp canxi và protein rất quan trọng.

Ngược lại, các thói quen ăn uống có hại cho sức khỏe lại khá phổ biến. Tỷ lệ tiêu thụ thực phẩm nhiều nguy cơ như ăn mặn, đồ chiên rán, thực phẩm nhiều đường đơn lên tới 40-60%. Đây là những yếu tố tác động trực tiếp khiến việc kiểm soát bệnh lý chuyển hóa trở nên khó khăn. Điều này tạo thành một vòng luẩn quẩn bệnh tật khó tháo gỡ.

Quang cảnh hội thảo

Định hướng chính sách và giải pháp can thiệp

Tại hội thảo, các chuyên gia thẳng thắn nhìn nhận thực tế tại địa phương. Các hoạt động chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi nhiều nơi còn mang tính hình thức. Hệ thống hiện tại chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao.

Trước tốc độ già hóa dân số nhanh chóng, các chuyên gia y tế đã thống nhất kiến nghị các nhóm giải pháp đồng bộ sau:

• Xây dựng nguồn nhân lực chuyên biệt: Tăng cường đào tạo nhân lực y tế. Đưa nội dung chăm sóc sức khỏe người cao tuổi vào chương trình giáo dục y khoa chính quy. Tổ chức các khóa tập huấn ngắn hạn cho bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên công tác xã hội.
• Đẩy mạnh phối hợp liên ngành: Tăng cường hợp tác giữa ngành y tế, an sinh xã hội và nghiên cứu khoa học. Mục tiêu là xây dựng khung chính sách tổng thể về già hóa dân số.
• Đầu tư cho y tế cơ sở: Nâng cấp cơ sở vật chất cho trạm y tế xã/phường. Cần phát huy vai trò của y tế cơ sở như là điểm quản lý sức khỏe ngay tại cộng đồng.
• Hoàn thiện hướng dẫn chuyên môn: Tăng cường ban hành các thông tư, hướng dẫn chi tiết về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Đảm bảo việc triển khai nhất quán từ Trung ương đến địa phương.
• Phát triển mạng lưới y tế lão khoa: Xây dựng mạng lưới đa tầng từ bệnh viện trung ương đến trạm y tế xã. Đẩy mạnh vai trò của CDC tuyến tỉnh trong phòng ngừa bệnh mạn tính.

Hội thảo khẳng định chăm sóc dinh dưỡng và sức khỏe cho người cao tuổi là nhiệm vụ của toàn xã hội. Cần sự chung tay để cải thiện chất lượng sống cho nhóm dân số đang tăng nhanh chóng này.

Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục