Sốt xuất huyết Dengue hiện là một trong những thách thức y tế công cộng lớn nhất trên toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm ghi nhận khoảng 390 triệu ca nhiễm. Tại Việt Nam, dịch tễ bệnh ngày càng khó dự báo do biến đổi khí hậu và sự lưu hành đồng thời của cả bốn type virus Dengue. Mặc dù vaccine thế hệ mới đã được triển khai từ năm 2024, nhưng vaccine không thể thay thế hoàn toàn thuốc điều trị. Cho đến nay, thế giới vẫn chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu được phê duyệt chính thức cho sốt xuất huyết, việc điều trị chủ yếu vẫn dựa vào hỗ trợ triệu chứng.
Thông tin về thuốc kháng virus thử nghiệm Xafty
Thuốc Xafty được sử dụng trong đợt thử nghiệm lâm sàng này là một bước tiến mới trong y học. Đây là loại thuốc được tái phát minh dựa trên hoạt chất Niclosamide – một dược chất đã được FDA (Mỹ) cấp phép từ lâu. Tuy nhiên, điểm hạn chế của Niclosamide truyền thống là sinh khả dụng thấp (dưới 10%).
Để khắc phục nhược điểm này, công nghệ dẫn truyền dược chất (DDS) độc quyền đã được áp dụng, giúp tăng sinh khả dụng lên hơn 5 lần. Điều này đảm bảo thuốc đạt nồng độ cần thiết trong máu để tiêu diệt virus. Điểm đột phá của Xafty là cơ chế kích hoạt “tự thực bào” (autophagy) của tế bào người, ra lệnh cho tế bào bị nhiễm tự tiêu hủy các hạt virus bên trong, giúp thuốc có khả năng kháng lại các đột biến của virus.
Quy trình và mục tiêu thử nghiệm lâm sàng tại Việt Nam
Ngày 05/03/2026, Bộ Y tế đã chính thức công bố khởi động thử nghiệm lâm sàng thuốc Xafty tại Hà Nội. Các đơn vị chủ chốt thực hiện bao gồm Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang. Quy trình thử nghiệm được yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn sau:
- Tuyệt đối tuân thủ đề cương nghiên cứu đã được Bộ Y tế phê duyệt.
- Đảm bảo tính khoa học, khách quan và minh bạch trong việc thu thập, đánh giá kết quả.
- Thực hiện đúng các chuẩn mực quốc tế về thực hành tốt thử thuốc trên lâm sàng (GCP).
Mục tiêu của nghiên cứu không chỉ dừng lại ở việc điều trị một bệnh đơn lẻ mà còn hướng tới phát triển thuốc kháng virus đường uống phổ rộng đầu tiên trên thế giới, có hiệu quả với nhiều loại virus truyền nhiễm khác nhau.
Tầm quan trọng và kỳ vọng đối với ngành y tế
Việc triển khai thử nghiệm tại Việt Nam dựa trên nền tảng kinh nghiệm lâm sàng dày dặn của đội ngũ bác sĩ trong điều trị sốt xuất huyết nặng và suy đa tạng. Nếu thử nghiệm thành công, đây sẽ là bước ngoặt vĩ đại giúp ngành y tế chuyển từ thế phòng ngự sang tấn công trực diện vào virus.
Kết quả nghiên cứu được kỳ vọng sẽ giúp giảm tỷ lệ tử vong, giảm tải cho các bệnh viện tuyến dưới và nâng cao năng lực nghiên cứu lâm sàng của Việt Nam trên bản đồ y khoa thế giới. Đây là bước đi quan trọng để Việt Nam từng bước trở thành một trong những trung tâm điều trị kháng virus toàn cầu.
Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục – Theo bộ Y tế