Phân cấp chuyên môn kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh

Một trong những thay đổi căn bản nhất tại Thông tư số 01/2025/TT-BYT là việc chuyển đổi mô hình phân tuyến hành chính sang phân cấp chuyên môn kỹ thuật. Hệ thống cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT không còn chia thành 04 tuyến (Trung ương, tỉnh, huyện, xã) như trước đây, mà được sắp xếp lại thành 03 cấp độ chuyên môn:

• • Cấp khám bệnh, chữa bệnh ban đầu: Bao gồm các Trạm y tế, phòng khám đa khoa, trạm y tế quân dân y và các cơ sở y tế cơ quan, đơn vị. Nhiệm vụ chính là quản lý sức khỏe ban đầu, điều trị các bệnh thông thường và cấp cứu mức độ nhẹ.
  • Cấp khám bệnh, chữa bệnh cơ bản: Bao gồm các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa (tương đương tuyến huyện và một số bệnh viện tuyến tỉnh cũ). Cấp này thực hiện các kỹ thuật chuyên môn đa khoa và chuyên khoa ở mức độ trung bình.
  • Cấp khám bệnh, chữa bệnh chuyên sâu: Là các bệnh viện đầu ngành, bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế hoặc các bệnh viện được giao nhiệm vụ kỹ thuật chuyên sâu (tương đương tuyến Trung ương và bệnh viện tỉnh hạng I, đặc biệt).

Việc phân cấp này nhằm mục đích tối ưu hóa luồng bệnh nhân, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế đúng với tình trạng bệnh lý, tránh quá tải cho các cơ sở tuyến trên đối với các bệnh lý nhẹ.

Quy định về đăng ký khám bệnh, chữa bệnh BHYT ban đầu

Thông tư 01/2025/TT-BYT quy định rõ ràng hơn về quyền đăng ký nơi khám chữa bệnh (KCB) ban đầu để phù hợp với mô hình 3 cấp nêu trên. Cụ thể:

Người tham gia BHYT được quyền đăng ký KCB ban đầu tại các cơ sở thuộc Cấp khám bệnh, chữa bệnh ban đầu và Cấp khám bệnh, chữa bệnh cơ bản.

Đối với Cấp khám bệnh, chữa bệnh chuyên sâu, việc đăng ký ban đầu sẽ bị hạn chế và chỉ áp dụng cho một số nhóm đối tượng đặc thù theo quy định của Bộ Y tế, ví dụ như: người có công với cách mạng, người từ đủ 80 tuổi trở lên, hoặc các trường hợp mắc bệnh mạn tính cần theo dõi thường xuyên tại tuyến chuyên sâu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Điều này giúp đảm bảo các bệnh viện chuyên sâu tập trung nguồn lực để điều trị các ca bệnh khó và phức tạp.

Cơ chế thông tuyến và chuyển tuyến đối với bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm

Đây là điểm sáng nhân văn nhất trong quy định mới năm 2025. Thông tư số 01/2025/TT-BYT ban hành danh mục các bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo và bệnh cần phẫu thuật hoặc sử dụng kỹ thuật cao được hưởng chế độ đặc thù.

Theo đó, người bệnh được chẩn đoán mắc các bệnh nằm trong danh mục này (ví dụ: ung thư, chạy thận nhân tạo, bệnh Hemophilia, các bệnh tự miễn hiếm gặp…) sẽ được đến khám và điều trị trực tiếp tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp chuyên sâu mà không cần giấy chuyển tuyến từ cấp dưới.

Trong trường hợp này, người bệnh vẫn được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng quy định trên thẻ BHYT. Quy định này giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chờ đợi và đảm bảo người bệnh nặng được tiếp cận phương pháp điều trị tốt nhất kịp thời.

Quy định về giấy chuyển tuyến và giấy hẹn khám lại

Để giảm thiểu thủ tục phiền hà cho người bệnh mạn tính, Thông tư cũng hướng dẫn chi tiết về giá trị sử dụng của Giấy chuyển tuyến và Giấy hẹn khám lại.

Đối với các trường hợp bệnh mạn tính, bệnh hiểm nghèo phải điều trị dài ngày, Giấy chuyển tuyến có giá trị sử dụng theo năm dương lịch (đến hết ngày 31/12 của năm đó). Người bệnh không cần phải xin lại giấy chuyển tuyến hàng tháng hay hàng quý như trước kia.

Bên cạnh đó, việc tích hợp Giấy chuyển tuyến và Giấy hẹn khám lại lên môi trường điện tử (như ứng dụng VNeID hoặc VssID) đang được Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam đẩy mạnh triển khai đồng bộ. Khi đi khám bệnh, người dân có thể xuất trình các giấy tờ điện tử này thay thế cho văn bản giấy, giúp quy trình tiếp đón diễn ra nhanh chóng và chính xác hơn.

CN. Trương Phan Hồng Hà – Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục