Ngày 11 tháng 12 năm 2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết số 261/2025/QH15. Đây là văn bản pháp lý quan trọng quy định một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đối với đội ngũ cán bộ y tế, Nghị quyết này mang đến những thay đổi căn bản về chế độ tiền lương, phụ cấp và môi trường hành nghề, đồng thời mở rộng quyền lợi khám chữa bệnh cho người dân.

Bước tiến mới về chế độ tiền lương và phụ cấp ưu đãi nghề

Một trong những điểm sáng nhất của Nghị quyết là sự điều chỉnh trực tiếp vào chế độ đãi ngộ cho nhân lực ngành y. Cụ thể, các chức danh bác sĩ y khoa, bác sĩ y học cổ truyền, bác sĩ răng hàm mặt, bác sĩ y học dự phòng và dược sĩ sẽ được xếp lương từ bậc 2 ngay khi được tuyển dụng cho đến khi có quy định mới về tiền lương. Đáng chú ý, những nhân sự thuộc các chức danh trên đã được tuyển dụng trước đó và đang hưởng lương bậc 1 cũng sẽ được điều chỉnh lên bậc 2 kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực.

Bên cạnh lương cơ bản, chính sách phụ cấp ưu đãi nghề cũng được quy định cụ thể nhằm ghi nhận sự hy sinh thầm lặng của các chuyên khoa đặc thù. Mức phụ cấp ưu đãi nghề 100% sẽ được áp dụng cho những người thường xuyên, trực tiếp làm chuyên môn y tế thuộc các lĩnh vực: tâm thần, pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu và giải phẫu bệnh. Đối với nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã và cơ sở y tế dự phòng, mức hưởng là 100% nếu làm việc tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo hoặc vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn. Các trường hợp còn lại tại tuyến cơ sở này sẽ hưởng tối thiểu 70%.

Bảo vệ danh dự nhân viên y tế và linh hoạt trong tuyển dụng

Môi trường làm việc an toàn là yếu tố tiên quyết để cán bộ y tế yên tâm công tác. Nghị quyết số 261 quy định chế tài xử lý nghiêm khắc đối với hành vi xâm phạm thân thể hoặc xúc phạm danh dự nhân viên y tế. Người vi phạm ngoài việc bị xử lý kỷ luật, hành chính hoặc hình sự, còn buộc phải xin lỗi công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc tại nơi cư trú, nơi làm việc của nhân viên y tế đó.

Về công tác tuyển dụng, cơ chế mới cho phép không áp dụng điều kiện về thời gian công tác (tập sự) khi tiếp nhận viên chức vào trạm y tế cấp xã. Điều kiện áp dụng là nhân sự phải có giấy phép hành nghề phù hợp và cam kết bằng văn bản làm việc tại đây ít nhất 05 năm.

Thu hút nguồn lực và ưu đãi đầu tư hạ tầng y tế

Để giải quyết bài toán tài chính và cơ sở vật chất, Nhà nước khuyến khích đa dạng hóa các hình thức thu hút nguồn lực xã hội. Các hình thức này bao gồm đầu tư thành lập cơ sở y tế tư nhân, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), vay vốn đầu tư hạ tầng, hoặc thuê mua tài sản, dịch vụ y tế. Đặc biệt, các cơ sở y tế công lập và tư nhân hoạt động không vì mục đích lợi nhuận sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.

Về đất đai, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm ưu tiên bố trí quỹ đất cho hệ thống y tế trong quy hoạch tỉnh. Đất sau khi chuyển mục đích sử dụng sang y tế sẽ được hưởng chính sách không thu tiền sử dụng đất, giảm tiền thuê đất và thuế sử dụng đất. Đây là cơ sở pháp lý vững chắc để mở rộng mạng lưới khám chữa bệnh.

Mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế và lộ trình miễn viện phí

Dưới góc độ chuyên môn lâm sàng, các bác sĩ cần nắm rõ những thay đổi về quyền lợi BHYT để tư vấn cho người bệnh. Quỹ BHYT sẽ chi trả cho cả hoạt động khám sàng lọc, chẩn đoán và điều trị sớm một số bệnh. Người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội và người thuộc hộ cận nghèo sẽ được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.

Một mục tiêu dài hạn quan trọng khác là lộ trình thực hiện chính sách miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT, dự kiến áp dụng từ năm 2030 phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Đây là cơ hội để toàn ngành y tế chuẩn bị sẵn sàng cho một giai đoạn phát triển mới, tập trung vào chất lượng chuyên môn và an sinh xã hội.

CN. Trương Phan Hồng Hà – Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo Liên tục