Ngày 04/7/2023, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 2760/QĐ-BYT về Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị Sốt xuất huyết Dengue, thay thế cho quyết định cũ năm 2019. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhất hiện nay, chuẩn hóa quy trình điều trị tại các cơ sở y tế trên toàn quốc nhằm giảm thiểu tỷ lệ tử vong và biến chứng.

Đại cương và các giai đoạn lâm sàng

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, với trung gian truyền bệnh chủ yếu là muỗi Aedes aegypti.

Bệnh diễn biến qua 3 giai đoạn: giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. Việc nhận biết đúng giai đoạn là yếu tố tiên quyết để xử trí kịp thời.

  • Giai đoạn sốt: Người bệnh sốt cao đột ngột, liên tục, có thể kèm theo chán ăn, buồn nôn, da xung huyết, đau cơ, đau khớp hoặc nhức hai hố mắt.

  • Giai đoạn nguy hiểm: Thường rơi vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh. Lúc này người bệnh có thể còn sốt hoặc đã giảm sốt, nhưng các biến chứng như thoát huyết tương, giảm tiểu cầu và rối loạn đông máu có thể xuất hiện.

Dấu hiệu cảnh báo cần nhập viện

Theo hướng dẫn mới, trẻ em hoặc người lớn có các dấu hiệu cảnh báo sau cần được nhập viện điều trị ngay: vật vã, lừ đừ; nôn ói nhiều; đau bụng nhiều; có dấu hiệu mất nước hoặc gan to. Về cận lâm sàng, chỉ số Hematocrit (Hct) tăng cao kèm theo giảm tiểu cầu nhanh là dấu hiệu chỉ điểm quan trọng của tình trạng cô đặc máu.

Nguyên tắc điều trị và dùng thuốc

Đối với Sốt xuất huyết Dengue không có dấu hiệu cảnh báo, người bệnh có thể điều trị ngoại trú nhưng cần theo dõi sát.

  • Hạ sốt: Sử dụng Paracetamol đơn chất, liều dùng từ 10-15mg/kg cân nặng/lần, cách nhau mỗi 4-6 giờ nếu sốt cao ≥ 38,5°C.

  • Chống chỉ định: Tuyệt đối không dùng Aspirin, Analgin, hoặc Ibuprofen để hạ sốt vì các thuốc này có thể gây toan máu và làm nặng thêm tình trạng xuất huyết.

  • Bù dịch: Khuyến khích người bệnh uống nhiều nước (oresol, nước trái cây). Truyền dịch chỉ được thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ, đặc biệt trong trường hợp người bệnh không uống được hoặc nôn nhiều.

Trong trường hợp sốc Sốt xuất huyết Dengue (mạch nhanh, huyết áp tụt hoặc kẹp), cần tiến hành hồi sức chống sốc khẩn trương bằng dung dịch điện giải (Ringer lactate, NaCl 0,9%) hoặc cao phân tử theo đúng phác đồ của Bộ Y tế.

ThS. Nguyễn Nam Anh – Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục