Đổi mới mô hình vận hành và hỗ trợ chuyên môn liên tuyến
Điểm cốt lõi trong công tác đổi mới y tế cơ sở hiện nay là triển khai mô hình trạm y tế có sự hỗ trợ chuyên môn trực tiếp từ bác sĩ tuyến trên. Các bệnh viện Trung ương và bệnh viện hạng I thuộc Sở Y tế thực hiện kế hoạch đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hội chẩn từ xa (telehealth).
Đội ngũ bác sĩ từ các bệnh viện lớn như Bệnh viện Tim Hà Nội, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, Bệnh viện Đống Đa được cử về làm việc trực tiếp tại cơ sở. Sự hiện diện này không chỉ giúp giải quyết các ca bệnh tại chỗ mà còn là quá trình đào tạo thực hành lâm sàng liên tục cho nhân viên y tế tuyến xã. Trạm y tế đang từng bước chuyển mình từ nơi khám sức khỏe thông thường thành những phân nhánh chuyên môn của hệ thống y tế toàn diện.
Tăng cường năng lực chẩn đoán và giảm tải cho tuyến trên
Việc đầu tư cho y tế cơ sở không chỉ dừng lại ở cải tạo cơ sở vật chất mà còn tập trung vào trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm đồng bộ. Với năng lực chuyên môn được nâng cao, các trạm y tế hiện nay đã có đủ chức năng để thực hiện khám trực tiếp và phát hiện sớm nhiều bệnh lý ngay tại địa phương.
Mô hình “mang bệnh viện về phường” giúp đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng của người dân tại các khu vực đông dân cư. Thực tế ghi nhận tại nhiều địa bàn, trung bình mỗi tháng các trạm tiếp nhận từ 5.000 đến 6.000 lượt khám. Việc trạm y tế thực hiện tốt vai trò khám và điều trị ban đầu đã góp phần giảm tải đáng kể áp lực cho các bệnh viện tuyến trên, đồng thời tiết kiệm thời gian và chi phí cho người bệnh.
Tăng cường năng lực y tế của các bác sĩ
Chuyển trọng tâm sang y tế dự phòng và quản lý bệnh không lây nhiễm
Một trong những định hướng chiến lược của y tế cơ sở là chuyển trọng tâm từ điều trị sang dự phòng và quản lý sức khỏe cộng đồng. Các trạm y tế đang đẩy mạnh hoạt động sàng lọc sớm các bệnh không lây nhiễm phổ biến bao gồm:
- Tăng huyết áp và đái tháo đường.
- Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).
- Sàng lọc sớm các dấu hiệu ung thư.
- Quản lý điều trị cho bệnh nhân HIV/AIDS và nghiện chất.
Thông qua việc cập nhật các phác đồ điều trị mới và tư vấn dinh dưỡng, lối sống, trạm y tế giúp quản lý bệnh mạn tính ngay tại cộng đồng, hạn chế các biến chứng nặng phải chuyển tuyến.
Thách thức và giải pháp bền vững trong tương lai
Mặc dù đạt được nhiều kết quả khả quan, hệ thống y tế cơ sở vẫn đối mặt với những thách thức về diện tích cơ sở hạ tầng (đặc biệt tại khu vực nội đô) và áp lực nhân lực khi khối lượng công việc gia tăng.
Để giải quyết vấn đề này, việc duy trì cơ chế bác sĩ tuyến trên hỗ trợ tuyến dưới là giải pháp then chốt. Điều này không chỉ giúp người dân tiếp cận dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại địa phương mà còn xây dựng niềm tin bền vững của cộng đồng vào chất lượng dịch vụ y tế địa phương, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân một cách hiệu quả và công bằng.
Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục – Theo Bộ Y tế