Đại cương và mục tiêu
Ngày 24/04/2024, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1851/QĐ-BYT về Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị hen phế quản người lớn và trẻ em từ 12 tuổi trở lên. Tài liệu này nhằm cập nhật các kiến thức y khoa mới nhất, đồng bộ hóa phác đồ điều trị tại các cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc. Mục tiêu chính của hướng dẫn là kiểm soát hoàn toàn triệu chứng, giảm thiểu nguy cơ đợt cấp, bảo tồn chức năng phổi và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Tiêu chuẩn chẩn đoán hen phế quản
Việc chẩn đoán hen phế quản cần dựa vào tiền sử hô hấp đặc trưng và bằng chứng về sự giới hạn luồng khí thở ra dao động. Các triệu chứng lâm sàng thường gặp bao gồm khò khè, khó thở, nặng ngực và ho. Các triệu chứng này thường thay đổi về thời gian và cường độ, đặc biệt có xu hướng nặng hơn vào ban đêm hoặc lúc gần sáng.
Bên cạnh việc khám lâm sàng, đo chức năng hô hấp (hô hấp ký) được coi là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán. Bác sĩ cần thực hiện đo chức năng hô hấp trước và sau khi cho người bệnh sử dụng thuốc giãn phế quản nhằm đánh giá tính khả nghịch của luồng khí.
Nguyên tắc điều trị và quản lý bệnh
Điều trị hen phế quản là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhân viên y tế và người bệnh. Phác đồ điều trị cần được cá thể hóa dựa trên mức độ kiểm soát triệu chứng hiện tại và các yếu tố nguy cơ của từng bệnh nhân.
Các nhóm thuốc điều trị chủ yếu bao gồm thuốc kiểm soát nền (như corticosteroid dạng hít – ICS) và thuốc cắt cơn. Hướng dẫn của Bộ Y tế nhấn mạnh việc sử dụng ICS liều thấp kết hợp Formoterol khi cần thiết là một trong những ưu tiên hàng đầu, vừa giúp cắt cơn hiệu quả vừa giảm thiểu đáng kể nguy cơ xuất hiện đợt cấp. Đồng thời, người bệnh cần được tư vấn chi tiết về việc tránh xa các yếu tố khởi phát hen như khói thuốc lá, mạt bụi nhà, nấm mốc, phấn hoa và lông động vật.
Đánh giá và theo dõi định kỳ
Bệnh nhân hen phế quản cần được tái khám định kỳ mỗi 1 đến 3 tháng sau khi bắt đầu điều trị, và sau đó mỗi 3 đến 12 tháng tùy thuộc vào mức độ kiểm soát bệnh. Tại mỗi lần tái khám, bác sĩ chuyên khoa cần đánh giá lại kỹ thuật sử dụng bình xịt của bệnh nhân, mức độ tuân thủ điều trị, các tác dụng phụ của thuốc và tiến hành điều chỉnh bậc điều trị (tăng hoặc giảm bậc) nếu cần thiết để duy trì hiệu quả tối ưu.
Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục