Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm lưu hành phổ biến tại Việt Nam, thường có xu hướng gia tăng mạnh vào mùa mưa. Theo số liệu giám sát từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận 31.927 trường hợp mắc và 4 trường hợp tử vong. Đáng chú ý, số ca mắc được ghi nhận sớm ngay từ những tháng đầu năm, tập trung chủ yếu tại khu vực phía Nam.

Tình hình diễn biến và các yếu tố nguy cơ

Hiện nay, dịch bệnh sốt xuất huyết đang có dấu hiệu gia tăng tại một số địa phương. Theo đánh giá của Cục Phòng bệnh, mặc dù tình hình dịch vẫn đang được kiểm soát và giám sát chặt chẽ, nguy cơ số ca mắc tiếp tục tăng cao trong thời gian tới là rất lớn. Nguyên nhân chủ yếu là do điều kiện thời tiết nóng ẩm đến sớm, tạo thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển mạnh.

Bên cạnh yếu tố chu kỳ, dịch bệnh hiện nay còn chịu tác động từ sự đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao và thói quen tích trữ nước tại các khu dân cư. Những yếu tố này khiến dịch có thể xuất hiện sớm hơn, kéo dài và khó kiểm soát hơn nếu cộng đồng không duy trì thường xuyên các biện pháp phòng ngừa.

Tăng cường công tác giám sát và xử lý ổ dịch

Để chủ động kiểm soát nguy cơ, ngành y tế đang thực hiện giám sát chặt chẽ diễn biến dịch bệnh tại từng địa phương. Mục tiêu trọng tâm là phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh để xử lý kịp thời các ổ dịch ngay từ khi mới phát sinh, không để dịch bùng phát và lan rộng trong cộng đồng. Công tác này cần được thực hiện liên tục và quyết liệt, không chỉ tập trung vào các tháng cao điểm.

Những hiểu lầm cần loại bỏ trong phòng, chống dịch

Thực tế cho thấy một bộ phận người dân vẫn còn những hiểu biết chưa đầy đủ về đặc tính của muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết. Khác với quan niệm muỗi chỉ sinh sản ở nơi nước bẩn, muỗi vằn thường đẻ trứng tại các dụng cụ chứa nước sạch hoặc nước trong quanh nhà như bình hoa, xô chậu, khay nước, lốp xe cũ, chum vại.

Ngoài ra, người dân không nên chỉ trông chờ vào việc phun hóa chất diệt muỗi của ngành y tế. Biện pháp bền vững và quan trọng nhất vẫn là chủ động loại bỏ nơi muỗi đẻ trứng và diệt lăng quăng hằng tuần. Cần lưu ý rằng muỗi vằn thường đốt người vào ban ngày, do đó việc phòng tránh muỗi đốt cần được thực hiện xuyên suốt cả ngày lẫn đêm.

Các biện pháp chủ động phòng bệnh tại gia đình

Mỗi cá nhân và hộ gia đình đóng vai trò quyết định trong việc ngăn chặn dịch bệnh. Ngành y tế khuyến cáo người dân thực hiện các hành động cụ thể sau:

Thứ nhất, hằng tuần cần dành thời gian kiểm tra và loại bỏ các vật dụng đọng nước trong và quanh nhà. Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước sinh hoạt, thường xuyên thay nước bình hoa và cọ rửa các dụng cụ chứa nước để diệt lăng quăng, bọ gậy.

Thứ hai, chủ động thực hiện các biện pháp phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn thường xuyên kể cả ban ngày, mặc quần áo dài tay và sử dụng các sản phẩm xua muỗi phù hợp.

Cuối cùng, khi có các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh, người dân tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà. Cần đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và hướng dẫn xử trí kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm.

Thông điệp cốt lõi cần ghi nhớ: “Không có lăng quăng, bọ gậy thì không có nguy cơ bùng phát sốt xuất huyết”. Việc duy trì các thói quen vệ sinh môi trường sống thường xuyên sẽ góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và toàn xã hội.

Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục