Đại dịch COVID-19 đã gây ra sự gián đoạn trên diện rộng đối với các hoạt động phẫu thuật theo chương trình do hệ thống y tế thiếu sự chuẩn bị. Nhằm xác định các ưu tiên hành động để củng cố khả năng ứng phó của hệ thống phẫu thuật, một nghiên cứu thuần tập quốc tế quy mô lớn đã được thực hiện, tổng hợp dữ liệu từ 31.751 bệnh nhân tại 1.589 bệnh viện thuộc 102 quốc gia. Các bệnh nhân tham gia nghiên cứu đều có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2 trong vòng 7 ngày trước hoặc 30 ngày sau phẫu thuật, được thu thập qua bốn giai đoạn của đại dịch từ tháng 1 năm 2020 đến tháng 3 năm 2022.

Xu hướng giảm tỷ lệ tử vong theo thời gian

Kết quả phân tích cho thấy tỷ lệ tử vong sau phẫu thuật trong vòng 30 ngày đã giảm đáng kể theo diễn tiến của đại dịch COVID-19. Cụ thể, tỷ lệ này giảm từ 18,4% trong giai đoạn đầu (tháng 1 – tháng 5/2020) xuống còn 5,8% trong giai đoạn 4 (tháng 12/2021 – tháng 3/2022). Bên cạnh sự thay đổi về đặc điểm dịch tễ, việc tiêm chủng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện kết cục lâm sàng. Trong giai đoạn 4, những bệnh nhân đã được tiêm vắc-xin SARS-CoV-2 có tỷ lệ tử vong thấp hơn rõ rệt so với nhóm chưa tiêm chủng (4,9% so với 7,4%), với tỷ số chênh điều chỉnh (aOR) là 0,49.

Vai trò của chỉ số chuẩn bị phẫu thuật (SPI)

Nghiên cứu sử dụng chỉ số Surgical Preparedness Index (SPI) (tạm dịch là chỉ số chuẩn bị phẫu thuật) để phân loại mức độ sẵn sàng của bệnh viện: thấp, trung, cao. Kết quả cho thấy sự chuẩn bị tốt giúp giảm đáng kể tỷ lệ tử vong: nhóm chuẩn bị cao chỉ 5,8%, thấp hơn nhiều so với 11,2% ở nhóm kém. Các yếu tố then chốt giúp tăng khả năng sống sót bao gồm: xây dựng kế hoạch đại dịch chính thức, quy trình ưu tiên phẫu thuật và bố trí riêng biệt giường bệnh.

Tác động của Covid 19 với công tác chuẩn bị tại bệnh viện đối với tỷ lệ tử vong sau phẫu thuật

Kết luận và khuyến nghị

Dữ liệu từ nghiên cứu khẳng định rằng tỷ lệ tử vong sau phẫu thuật đã giảm dần trong suốt đại dịch và thấp hơn đáng kể tại các cơ sở y tế có sự chuẩn bị tốt. Để đảm bảo an toàn phẫu thuật trong các đại dịch tương lai, việc tăng cường khả năng sẵn sàng của bệnh viện là yêu cầu cấp thiết. Các nhà quản lý y tế cần tập trung vào việc phát triển các kế hoạch ứng phó chính quy và quy trình phân luồng, ưu tiên điều trị nhằm duy trì tính liên tục và an toàn của dịch vụ phẫu thuật.

Trung tâm hỗ trợ, đào tạo liên tục